Trekking na Santo Antão, czyli dwa szlaki, które przeszliśmy

Autor Nikodem Czerw · Ostatnia aktualizacja 9 listopada 2026

W skrócie (nasz wyjazd, 29 i 30 września 2026, 3 osoby)

• Z krateru Cova do Paul szliśmy 6 godzin z postojami, prawie cały czas w dół, a z Cruzinhy do Ponta do Sol 7 godzin i 40 minut, ciągle pod górę i w dół. Mając jeden dzień, wybralibyśmy chyba ten drugi szlak.
• Myślimy, że kto choć kilka razy był sam w górach, jest gotowy, żeby iść tu bez przewodnika (my szliśmy we trójkę). Pozostałym polecamy przewodnika, choćby dlatego, że to odległy kraj. Na szlaku z Cruzinhy odcinków bez murka było bardzo mało, ale murek był raczej niski, więc trzeba uważać, zwłaszcza jeśli źle znosisz przepaście.
• Na start woził nas prywatny kierowca, za auto na 3 osoby płaciliśmy 30 EUR i 35 EUR (130 zł i 152 zł). Wracaliśmy dużo taniej, podwózką i coletivo.
• Na szlaku z Cruzinhy zrobiliśmy dwa błędy. Szliśmy bez porządnej ochrony przed słońcem i skończyło się poparzeniami, a na przełęcz wchodziliśmy około 16:00, w pełnym słońcu, i niewiele brakowało nam do omdlenia. Myślimy, że następnym razem spróbowalibyśmy w odwrotną stronę.
• Na szlaku Cova–Paul, we mgle, wystarczyło nam po 1,5 l wody i małym soku, plus napoje w restauracji. Na szlaku z Cruzinhy wypiliśmy po 3 l wody, do tego colę, a na mecie nie mieliśmy już nic.

Na Santo Antão, jednej z Wysp Zielonego Przylądka (Cabo Verde), przeszliśmy we trójkę dwa szlaki dzień po dniu. Z krateru Cova do Paul szliśmy we mgle i mżawce, a z Cruzinhy do Ponta do Sol w pełnym słońcu nad oceanem. Znamy te szlaki z jednego wyjazdu, z końca września, a innymi na wyspie nie szliśmy. Przez mgłę nie zobaczyliśmy też widoków z krateru Cova. Loty, promy i ceny opisujemy w przewodniku po Wyspach Zielonego Przylądka na własną rękę.

Który szlak wybrać

	Cova → Paul	Cruzinha → Ponta do Sol
Dystans	13,8 km	13,6–14 km (drogowskazy na szlaku)
Ukształtowanie	prawie cały czas w dół, ok. 1300 m	ciągłe podejścia i zejścia
Czas z postojami	6 h (10:30–16:30)	7 h 40 min (10:20–18:00)
Pogoda u nas	mgła, mżawka, przelotny deszcz	pełne słońce
Gdzie się zatrzymaliśmy	Ady & Juju, O Curra! (po drodze są też miejsca z kawą i sokami, nie zatrzymywaliśmy się w nich)	w Formiguinhas bar Sonia i Snack House Isabel (opisy tras wymieniają też bary w Fontainhas, nie zatrzymywaliśmy się w nich)
Woda na osobę u nas	1,5 l i mały sok, plus napoje w lokalu	3 l, do tego cola, na mecie zero
Dojazd i powrót na 3 osoby	30 EUR i 300 CVE	35 EUR i 210 CVE

Źródło: nasz dziennik i arkusz wydatków, 29–30.09.2026. Śladu GPS nie nagrywaliśmy. Dystans na szlaku z Cruzinhy podajemy za drogowskazami, a dystans na szlaku Cova–Paul i przewyższenie za opisami tras. Wykresy niżej liczone są z przebiegu w OpenStreetMap (sprawdzone 9.11.2026), stąd 14,4 km na szlaku Cova–Paul.

Z krateru Cova idzie się przez dolinę i lokalne wioski, jest jedzenie po drodze, a z Paul łatwiej o tani transport. Dla nas to był świetny dzień, ale strome zejście mocno wymęczyło nam kolana i łydki. Z Cruzinhy idzie się nad oceanem, pod szlakiem są czarne plażyczki, a my widzieliśmy jeszcze rybaka na łódce. Słońce upiększa te widoki, ale męczy dużo bardziej. Ten szlak był dla nas dosyć wymagający. Mając tylko jeden dzień, wybralibyśmy chyba szlak z Cruzinhy, bo o wiele bardziej nam się podobał.

Krótsze warianty

Tymi wariantami nie szliśmy, więc czasy to moje szacunki.

• Z Cruzinhy do Formiguinhas i z powrotem. Tam można zjeść i odpocząć. Myślę, że i tak zajmie to około 6 godzin, więc nie jest to mało. Cały ten odcinek jest odsłonięty, a do Cruzinhy trzeba dojechać i stamtąd wrócić.
• Z Ponta do Sol do Fontainhas i z powrotem. Dla kogoś kompletnie bez kondycji. Można nawet wyjść na przełęcz, bo jest z niej piękny widok. Myślę, że to około 3 godziny spacerem, ale podejścia i zejścia nadal są, a główne podejście całej trasy to właśnie pierwsze 1,5 km od Ponta do Sol.
• Z krateru Cova tylko do miejscowości z restauracją Ady & Juju. Tu, w Fajã de Cima (taka nazwa jest w adresie lokalu), kończy się właściwy szlak. Można zjeść i zjechać na sam dół, bo tego dnia widzieliśmy, że w dolinie ciągle jeździ jakiś transport, coletivo albo aluguer, czyli pikap, który można zatrzymać przy drodze i dosiąść się do innych pasażerów. W odwrotnym kierunku można podjechać do Fajã de Cima aluguerem, skończyć na górze krateru i wrócić umówionym wcześniej transportem.

Jak dojechać na start i wrócić

Mieszkaliśmy w Ribeira Grande. Rano nie korzystaliśmy z aluguerów ani coletivo, bo pierwszego dnia nie wiedzieliśmy jeszcze, skąd odjeżdżają. Według informacji, których źródła nie zanotowaliśmy, na górskiej trasie do krateru kursują do około 9:00.

Odcinek	Czym	Ile	Uwagi
Ribeira Grande → krater Cova	prywatny przejazd	30 EUR za auto (130 zł)	umówione dzień wcześniej na 9:30
Ribeira Grande → Cruzinha	prywatny przejazd	35 EUR za auto (152 zł), normalnie 37 EUR	ok. 1 h jazdy
Paul → Ribeira Grande	podwózka	300 CVE za 3 osoby (12 zł)	okazja, zabrał nas przejeżdżający lokalny przewodnik; ceny aluguera nie znamy
Ponta do Sol → Ribeira Grande	coletivo	70 CVE od osoby (3 zł)	wieczorem, po kolacji
Ribeira Grande → Ponta do Sol	nie jechaliśmy	nie znamy	ani ceny, ani porannych godzin
Cruzinha → Ribeira Grande	nie jechaliśmy	według naszego kierowcy Amilcara tyle samo co w tamtą stronę, czyli 35–37 EUR za auto (zapytany 9.11.2026)	umów przejazd wcześniej

Źródło: nasz arkusz wydatków, 29–30.09.2026. Kwoty bez napiwków, przeliczone po kursie z Google z dnia wpisania do arkusza (1 EUR = 4,3425 zł, 1 CVE = 0,0398 zł).

Naszym kierowcą na start obu szlaków był Amilcar, +238 950 69 35 (pisaliśmy do niego przez WhatsApp). Ogromnie miły, uprzejmy, zawsze uśmiechnięty. Z Cruzinhy nie wracaliśmy, ale Amilcar napisał nam 9 listopada 2026, że powrót kosztuje tyle samo co dojazd. Na São Vicente umówiony kierowca raz do nas nie dojechał, więc potwierdź przejazd dzień wcześniej. Karta eSIM działała nam także na szlakach, a w naszym apartamencie były wizytówki taksówek, więc na wszelki wypadek je sfotografowaliśmy. Myślę, że numery można też wyszukać w internecie. Jak dostać się na wyspę, piszemy w tekście o promach i lotach między wyspami.

Z krateru Cova do Paul

Punkt startowy nazywa się na mapie Start trekking Valle de Paul. Kto chce zacząć od dołu, z miasteczka Paul, idzie ulicą Estrada para o interior do Paul ciągle w górę. My ruszyliśmy od krateru o 10:30.

Część w kraterze jest krótka, potem podchodzi się na szczyt jego ściany, do Paul Valley Panoramic Viewpoint. Tego dnia kilka razy zaczynało i przestawało padać, więc ciągle zakładaliśmy i zdejmowaliśmy kurtki. Po zewnętrznej stronie była gigantyczna mgła, widoczność około 5 m, a w dole tylko biała pierzynka.

Od punktu widokowego szlak prawie cały czas prowadzi w dół i jest stromo. W mżawce było bardzo ślisko, więc liczą się dobre buty. Mżawka przyjemnie chłodziła twarz i dzięki mgle nas nie spaliło.

Po 2,5 godziny, o 13:00, doszliśmy do restauracji Ady & Juju, gdzie byliśmy pierwsi. Menu jest na ścianie, a panie słabo mówią po angielsku, ale kilka słów po portugalsku czy kreolsku wystarczy. Ciasto bananowe z melasą było bardzo dobre. Ręcznie robiony sok bananowy też, choć baliśmy się, że jest na wodzie z kranu (obyło się bez przygód, ale MSZ odradza soki ze świeżych owoców). Po godzinie ruszyliśmy dalej i na pół godziny stanęliśmy w O Curra! na mocną kawę. Potem szliśmy już bez większych postojów doliną przez lokalne wioski. W Paul byliśmy o 16:30 i zeszliśmy jeszcze zobaczyć ocean z bliska.

Poszliśmy z góry, bo z Paul łatwiej o tani transport, a na dole jest więcej jedzenia. W drugą stronę będzie stromo pod górę, więc wcale nie będzie prościej.

Z Cruzinhy do Ponta do Sol

Start jest w miasteczku Cruzinha. Ruszyliśmy o 10:20. Wybraliśmy ten kierunek, bo przed wyjazdem czytaliśmy, że stąd są lepsze widoki. Szlak to właściwie jedyna droga, po lewej ocean, po prawej zbocza gór, na które raczej nie ma jak wejść. Na początku są ciągłe podejścia i zejścia. Dla nas nie były ogromnie wyczerpujące, ale od rana mieliśmy mocne słońce, a odcinek do Formiguinhas jest kompletnie nieosłonięty.

Drogowskazy nie są ze sobą zgodne. Według drogowskazu tuż za Cruzinhą do Ponta do Sol jest 14 km. Ten w okolicy Formiguinhas podaje 6,6 km do Cruzinhy i 7 km do Ponta do Sol, czyli razem 13,6 km.

Po 3 godzinach doszliśmy do Formiguinhas, a wody nie mieliśmy już wcale. Są tam bar Sonia (to inne miejsce niż Bar Sonia Kriola w Ribeira Grande) i Snack House Isabel. U Soni mówi się tylko frango albo peixe, a reszta jest po stronie kuchni. Dostaliśmy kurczaka, ryż, dynię, bataty, plantana i maniok, a na deser małe banany. Kupiliśmy tam też 3 butelki wody po 1,5 l i 2 cole, a kawę wypiliśmy obok, u Isabel. Na postój zeszło 1,5 godziny.

Dalej szliśmy już mocno spaleni. Przed wioską Fontainhas jest przełęcz, na którą wchodziliśmy około 16:00 w pełnym słońcu, całkowicie odsłonięci aż do góry. Niewiele brakowało nam do omdlenia. Na przełęczy był cień i siedzieliśmy tam ponad godzinę. Po drugiej stronie była już dolina, bardziej osłonięta roślinnością. W Fontainhas nie złapaliśmy transportu, więc poszliśmy do Ponta do Sol drogą z kostki brukowej, po której jeżdżą auta. Byliśmy tam o 18:00 i znów nie mieliśmy nic do picia.

Najmocniej dostałem ja. Miałem poparzoną twarz, momentami lała się z niej ropa, a skóra była chropowata. Uznałem to za oparzenie drugiego stopnia, ale to moja ocena, a nie diagnoza. A tak to mieliśmy po prostu mega spalone karki, ręce i nogi.

Co zabrać

• Woda. Na szlak z Cruzinhy naszym zdaniem 3–4,5 l na osobę, razem z tym, co dokupisz w Formiguinhas, plus przekąski. My wypiliśmy po 3 l wody, do tego trochę coli, i w słońcu było tego za mało, więc przy takiej pogodzie licz bliżej 4,5 l. Na pierwsze 3 godziny, do Formiguinhas, mieliśmy po 1,5 l i na miejscu nie zostało nam nic. Na szlaku Cova–Paul przy mgle wystarczyło 1,5 l, bo piliśmy też w restauracji.
• Ochrona przed słońcem. Dobre nakrycie głowy, okulary, krem z filtrem i ubrania zasłaniające ręce i nogi. Nie zadbaliśmy o to.
• Buty trekkingowe, przyczepne. Ja miałem wysokie Merrell Moab 3 GTX, Kamila takie same, tylko niskie, a nasza koleżanka Alpine Pro. Uważam, że to były dobre wybory. Kijków nie mieliśmy.
• Kurtka. W kraterze Cova kilka razy zaczynało padać.
• Gotówka w escudo. Tak płaciliśmy w lokalach na szlakach i w coletivo.

Czy iść samemu, czy z przewodnikiem

Myślimy, że jeśli ktoś choć kilka razy był sam w górach, jest gotowy, żeby iść tu bez przewodnika (my szliśmy we trójkę). Jeśli nie, polecamy przewodnika, choćby z tego powodu, że to odległy kraj.

Na szlaku z krateru Cova oznaczenia są takie jak u nas w Polsce, czyli dwie białe poziome linie, a między nimi linia w konkretnym kolorze. Szlak z Cruzinhy to właściwie jedna droga. Trochę używaliśmy Map Google, ale poza tym po prostu szliśmy, bo znalezienie drogi nie było wymagające. Nie zgubiliśmy się. Można też korzystać z aplikacji AllTrails albo Wikiloc.

Na obu szlakach było kilka miejsc z ekspozycją na wysokość. We wrześniu, gdy tam szliśmy, przy ułożonych z kamieni murkach nie było mowy o ryzyku spadnięcia, jeśli ktoś przesadnie się nie wychylał. Na szlaku z Cruzinhy odcinków bez murka było bardzo mało, ale ten murek był raczej niski, więc trzeba uważać, zwłaszcza jeśli źle znosisz przepaście. Zostaw też zapas czasu, żeby zejść przed zmrokiem, bo wyszliśmy o 10:20, a na mecie byliśmy dopiero o 18:00.

Co dalej

Jak ułożyć oba szlaki w tygodniowy plan z drugą wyspą, piszemy w tekście o tym, którą wyspę wybrać. Pozostałe tematy znajdziesz w przewodniku po Wyspach Zielonego Przylądka.

Tekst przygotowany z pomocą AI na podstawie naszych notatek i danych.